مرثیه ای برای دموکراسی
دموکراسی سلطنتی وبال گردن بی بی سی فارسی
يکشنبه ۵ بهمن ۱۳۹۳ ساعت ۲۰:۰۷
کد مطلب: 22180
مولف : احمد ماجدی
 
BBC به نقش ملکه نیز اشاره ای کرد و گفت : « ملکه در این کشور، صرفا سمتی تشریفاتی دارد. بر اساس سنت هر سال مجلس را بازگشایی می کند و بودجه سالانه را اعلام می کند، اما همان را هم نخست وزیر برای او می نویسد. مجلس عوام، بر مجلس اعیان هم ارجحیت دارد.»
رسانه ایران (Rasanehiran.com): هفت‌صد و پنجاهمین سالگرد آغاز به کار مجلس انگلیس بهانه شد تا شبکهٔ BBC در روز ۲۰ ژانویه (۳۰ دی) به زبان‌های مختلف در پوشش ویژه به موضوع دموکراسی بپردازد.

بی‌بی‌سی فارسی بخش خبری شصت دقیقه‌اش و همچنین برنامه نوبت شما را به این امر اختصاص داد.
خبرنگار بی بی سی در گزارش خبری خود بابیان این‌که سندی به نام " مگنا کارتا" نقطه آغاز دموکراسی در بریتانیا بود می‌گوید: «در سال ۱۲۱۵ میلادی سندی به امضای پادشاه وقت رسید که قدرت را از انحصار او خارج کرد. سندی به نام مگنا کارتا که نقطه آغاز دموکراسی در بریتانیا شد. سند مگنا کارتا، برای اولین بار، انحصار قدرت را از دست پادشاه خارج کرد.»

BBC همچنین به نقش ملکه انگلستان نیز اشاره‌ای کرد و گفت: «ملکه در این کشور، صرفاً سمتی تشریفاتی دارد. بر اساس سنت هرسال، مجلس را بازگشایی می‌کند و بودجه سالانه را اعلام می‌کند، اما همان را هم نخست‌وزیر برای او می‌نویسد.»

در آخر این گزارش نیز مدعی شده "ما صدها سال جنگیدیم و خون‌ها ریخته
انتخابات "قدم" اول دموکراسی است نه همه ی آن بنابراین کشوری که قدم اول دموکراسی اش را محکم تر بردارد در فرایند دموکراتیک کردن جامعه موفق تر عمل خواهد کرد.
شد تا به دموکراسی رسیدیم. دموکراسی آسان به دست نمی‌آید.»

کار به اینجا ختم نمی‌شود و در گزارشی دیگر فرضیهٔ " ناسازگاری اسلام و دموکراسی " را مطرح می‌کند. BBC به نقل از حمید کیهان با طرح این سؤال که «آیا ظهور داعش نشانه تضاد اسلام و دموکراسی و زمینه‌ساز تجزیه کشورهای منطقه است؟» بدون اشاره به ایران می‌نویسد: «امروزه به‌جز یکی دو کشور اسلامی که از نوعی دموکراسی برخوردارند، سایر ملت‌های مسلمان یا با ضعف حکومت و هرج‌ومرج مواجه هستند یا حکومت‌هایی با درجات مختلف استبداد و سرکوب بر آنان تسلط دارند.» در ادامه می‌نویسد: «امروزه اکثر ملل مسلمان، گاه در عین برخورداری از منابع عظیم انسانی و طبیعی، همچنان با استبداد سیاسی و عواقب آن، یعنی عقب‌ماندگی اقتصادی و علمی دست‌به‌گریبان هستند به‌نحوی‌که گاه حتی برخی پژوهشگران، به‌اشتباه، تعارض اسلام با دموکراسی و پیشرفت را به‌عنوان یک اصل انکارناپذیر مطرح می‌کنند.»

بنابراین نتیجه می‌گیرد: «درک اهمیت اصل جدایی دین از سیاست برای برخورداری از دموکراسی دشوار نیست. دین با عواطف و نیازها و پایبندی‌های فردی ارتباط دارد درحالی‌که حکومت دموکراتیک به عقل و اندیشه‌ورزی جمعی و آمادگی برای مصالحه و گذشت فردی متکی است.»

برنامه نوبت شما نیز بدون این‌که نامی از " انتخابات " ببرد " آزادی بیان، آزادی عقیده و آزادی رسانه‌ها" را از ارکان دموکراسی می‌داند.

این شبکه در برنامه نوبت شما هم از زبان " یوسفی اشکوری پژوهشگر دینی" که به‌عنوان مهمان شرکت کرده بود می‌گوید: «اگر اسلام را یک دین شریعت محور بدانیم یعنی یک شریعت وسیع و گسترده‌ای که فقها در حوزه فقه و فقاهت و اجتهاد
درست است که آزادی بیان، آزادی عقیده و آزادی رسانه‌ها می تواند ارکان یک جامعه ی مردم سالار باشد ولی حتی در کشوری مانند انگلستان که مطبوعات، قدمتی بالا دارند کسانی مانند سارا هريسون-روزنامه نگار انگليسي روزنامه گاردين هم هستند که شرایط را خوب نمی بینند.
تعریف می‌شود و اگر دموکراسی به این معنای عرفی که در دنیا هست و مؤلفه‌هایش را هم گفته‌ایم اسلام و دموکراسی سازگار نیستند.» اشکوری از نگاهی نواندیشانه هم می‌گوید که می‌تواند اسلام را با دموکراسی سازگار بداند و نمونه نیمه موفق آن را در ترکیه و تونس می‌داند.

صحبت و گفتگو درباره " دموکراسی" خیلی فراتر از این نوشته می‌طلبد ولی با توجه به وُسع نگارنده ذکر چند نکته ضروری است:

یک.
درست است که آزادی بیان، آزادی عقیده و آزادی رسانه‌ها می‌تواند ارکان یک جامعه‌ی مردم‌سالار باشد ولی حتی در کشوری مانند انگلستان که مطبوعات، قدمتی بالا دارند کسانی مانند سارا هريسون-روزنامه نگار انگليسي روزنامه گاردين هم هستند که شرایط را خوب نمی‌بینند.



سارا هریسون، سخنگوی ویلی‌لیکس


آیا BBC امثال سارا هریسون را سانسور می کند؟ هریسون در مقاله ای به‌نقدِ سركوب آزادي بيان و مطبوعات در انگلستان می‌پردازد و می‌نویسد : « آزادي بيان و مطبوعات در انگلستان به‌شدت درخطر قرارگرفته است. من نمی‌توانم به انگلستان بازگردم چون با ادوارد اسنودن و ويكي ليكس همكاري داشته‌ام. حتي مطالبي هست كه من نمی‌توانم آن‌ها را بنويسم.» (1)




اقدامات مقامات انگلیس در قبال گاردین با لفاظی‌هایی که این کشور درباره تعهد به حقوق بشر هماهنگی ندارند.


جاناتان استیل، از‌نویسندگان روزنامه گاردین نیز در مصاحبه با راشا تودی انتقام‌جویی دولت انگلیس از روزنامه‌نگاران می گوید : «دولت انگلیس از نظر قانونی فقط حق دارد افراد مظنون به اعمال تروریستی را بازداشت کند یا در فرودگاه‌ها مورد بازجویی قرار دهد.اما این قانون برای خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای وضع نشده است.درنتیجه نحوه برخورد دولت انگلیس با روزنامه‌نگاران به طور قطع نادرست و غیرقانونی است.»
یک روز پس از دستگیری دیوید میراندا توسط نیروهای ضد تروریسم پلیس لندن، آلن راسبریجر سردبیر روزنامه گاردین اعلام کرد؛ دو نفر از مأموران سازمان اطلاعات انگلیس به دفتر این روزنامه مراجعه کرده و بر امحای حافظه‌های رایانه‌ای حاوی اطلاعات مربوط به اسناد افشاشده از سوی ادوارد اسنودن نظارت کرده‌اند. به گمان راسبریجر ترس از دستیابی چینی‌ها
آیا BBC سارا هریسون را می شناسد ؟ هریسون در مقاله ای به نقد سركوب آزادي بيان و مطبوعات در انگلستان مي پردازد و می نویسد : « آزادي بيان و مطبوعات در انگلستان به شدت در خطر قرار گرفته است. من نميتوانم به انگلستان بازگردم چون با ادوارد اسنودن و ويكي ليكس همكاري داشته ام. حتي مطالبي هست كه من نميتوانم آن ها را بنويسم.»
و روس‌ها به اسناد موجود در رایانه‌های روزنامه گاردین سیستم امنیتی انگلیس را وادار به نابودی حافظه‌ کامپیوترهای گاردین کرده بود.(2)


دو.
انواع حکومت را از زوایای گوناگون می توان مورد بررسی قرار داد. آنچه در علوم سیاسی " دموکراسی –حاکمیت مردم بر مردم- خوانده می شود طبقه بندی حکومت بر حسب مشارکت شهروندان است. این نوع مشارکت در جوامع مختلف از جمله ایران متفاوت است. یعنی هر آنچه خلاف سیستم مشارکت در اروپا و انگلیس باشد الزاما " ضد دموکراسی" نیست. مثلا حکومت دمکراسی گاه به صورت جمهوری است، چنان که در بسیاری از کشورها از جمله ایران برقرار است و گاه به صورت مشروطه است؛ چنان که حکومت های انگلیس و ژاپن سلطنتی مشروطه نیز هستند.
BBC در حالی سلطنت انگلیس را نماد دموکراسی می‌داند که یکی از نمادهای دموکراسی یعنی "انتخابات" را فراموش می‌کند. در ایران ۴ انتخابات برگزار می‌شود ( مجلس-شورای شهر-خبرگان رهبری و ریاست جمهوری) درحالی‌که این مهم در کشور انگلستان به‌مراتب کمتر است. انتخابات در انگلیس فقط شامل مجلس عوام می‌شود.

جدای این مسئله که غالبا دو حزب در انتخابات پیروز اصلی هستند. تحلیل گران از روایط نزدیک این دو حزب با اسرائیل سخن رانده اند.
BBC حتی با اذعان به رأی غالب مردم در انقلاب سال ۵۷ هم آن را دموکراسی نمی‌داند! مهدی خلجی می‌گوید : « دموکراسی یک محتوی دارد و یک‌شکل. انتخابات شکل دموکراسی است محتوی دموکراسی در هیچ کشور اسلامی ما نمی‌شناسیم! به شیوه‌ای که در غرب و در اروپا وجود دارد وجود داشته باشد!»

انتخابات "قدم" اول دموکراسی است نه همه‌ی آن. بنابراین کشوری که "قدم" اول دموکراسی‌اش را محکم‌تر بردارد در فرایند دموکراتیک کردن جامعه "موفق‌تر" عمل خواهد کرد.



سه.
در ایران محتوای دموکراسی با اروپا متفاوت است. این دموکراسی، " مردم سالاری دینی" نام دارد که مبانی اش با مبانی دموکراسی در غرب ماهیتا – نه ظاهرا- فرق دارد. تزِ " مردم سالاری دینی " یک حرف جدید است. بنابراین تعاریف آن نیز تفاوت دارد. این که BBC داعش را دلیل تعارض اسلام و دموکراسی می داند منطق درستی ندارد. داعش نماینده و مصداق نه تنها با " مردم سالاری دینی" که حتی با اصول دموکراسی هم نمی باشد.


چهار.
BBC در حالی دولت متبوعش را نماد دموکراسی می داند که نقش "ملکه انگلیس" را در ساختار قدرت تشریفاتی می داند! الیستر برت یکی از نمایندگان مجلس عوام در برنامه نوبت شما گفته است : « سلطنت عشق مردم انگلیس
سوال اینجا است که اگر پادشاهی انگلیس با دموکراسی در تناقض نیست پس چرا هرگز به رای گذاشته نشده است تا مشخص شود مردم انگلیس خانواده ی سلطنتی را به عنوان حاکم هر چند تشریفاتی قبول می کنند یا خیر؟!
است ولی در قانون اساسی این کشور به ملکه هیچ گونه قدرتی داده نشده تا علیه مردم این کشور عمل کند. »

در ایران قانون اساسی، هیچ نهادی را تشریفاتی نمی‌بیند. نه تشریفاتی است نه نمادین ! همه نهادها مسئول‌اند. BBC حکومت سلطنتِ مشروطه را نه‌تنها در انگلیس بلکه در کشورهایی با همین نوعِ حکومت معیار دموکراسی می‌داند درحالی‌که نقشِ صرفاً تشریفاتی ملکه انگلستان نمودی از دموکراسی ندارد.
هزینه های ملکه ی انگلستان حتی صدای مردم را نیز درآورده است. BBC عروسی نوه ملکه انگلیس را به صورت زنده چهار ساعت تمام پوشش می دهد.

با نگاه به هزینه های سنگین برگزاری این مراسم که به جز بخش اندکی مابقی توسط دولت انگلیس تأمین شده بود، این سؤال مطرح می شود که BBC از تبدیل کردن این مراسم که در گذشته به صورت خانوادگی برگزار می شده به یک مراسم عمومی، چه هدفی را دنبال می کرد؟

گفته می‌شود ضیافت سلطنتی ملکه الیزابت چیزی نزديك به سه میلیارد پوند برای مردم این کشور هزینه داشته است.(3)

این اقدام BBC با اعتراض جمعی از مخالفان نظام سلطنتی انگلیس هم مواجه شده بود. این گروه جمهوری‌خواه هفته گذشته نیز در بیانیه‌ای با اعتراض به پوشش جانب‌دارانه اخبار خاندان سلطنتی توسط بنگاه بی‌بی‌سی، تأکید کرد که این بنگاه عملاً به ماشین تبلیغاتی خاندان سلطنتی تبدیل‌شده است. گراهام اسمیت مدیر اجرایی گروه ˈجمهوریˈ گفت: قرار بر این بود که ˈبی‌بی‌سیˈ به‌عنوان یک‌نهاد عمومی، مستقل، بی‌طرف و صادق باشد اما به نظر می‌رسد اکنون کاملاً به‌عنوان ماشین تبلیغاتی خاندان سلطنتی انگلیس عمل می‌کند و به همین دلیل ما به اعتراضات و اعمال فشار خود به ˈبی‌بی‌سیˈ برای پوشش بی‌طرفانه اخبار سلطنت ادامه خواهیم داد. (4)

سوال اینجا است که اگر پادشاهی انگلیس با دموکراسی در تناقض نیست پس چرا هرگز به رأی گذاشته نشده است تا مشخص شود مردم انگلیس خانواده‌ی سلطنتی را به‌عنوان حاکم هرچند تشریفاتی قبول می‌کنند یا خیر؟! ( 5)

منابع:
1 فردا
2 تسنیم
3 فرارو
4ایرنا
5رسانه ایران
Share/Save/Bookmark