یادداشت خبرنگار BBC فارسی از موضوعی که در هفته گذشته دیده نشد
شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۸:۰۲
کد مطلب: 40956
یادداشت خبرنگار BBC فارسی از موضوعی که در هفته گذشته دیده نشد
«در روزهایی که اخبار حملات تهران دیگر رویدادها را زیر سایه برده بود، مجلس ترکیه گسیل نیروی نظامی به قطر را تصویب کرد و آقای اردوغان هم در برابر سعودی‌ها موضع گرفت و کنار قطر ایستاد و گفت یادمان هست که پارسال که کودتا شد چه کسی قند در دلش آب می شد (منظورش اماراتیها و سعودی‌هاست) و چه کسی با ما همدلی کرد.»

اوایل هفته پیش، خبر تحریم قطر توسط چهار کشور عربستان، مصر، امارات و بحرین، مهمترین رویداد منطقه بود که چینش مهرهای شطرنج سیاسی در خاورمیانه را بصورت محسوس تغییر داد.

اما خبر حملات تروریستی تهران، این خبر دست اول را به حاشیه برد. مهرداد فرهمند، خبرنگار BBC فارسی در مصر، در یادداشتی در صفحه فیس بوک خود، به گزارش و تحلیل آنچه که در این چند روز گذشت می پردازد:

«وقتی عربستان سعودی و اقمارش قطر را محاصره کردند، یکی از پیش بینی‌ها این بود که جبهه‌بندی تازه‌ای در منطقه پدید آید. این پیشبینی درست درآمد.

در روزهایی که اخبار حملات تهران دیگر رویدادها را زیر سایه برده بود، مجلس ترکیه گسیل نیروی نظامی به قطر را تصویب کرد و آقای اردوغان هم در برابر سعودی‌ها موضع گرفت و کنار قطر ایستاد و گفت یادمان هست که پارسال که کودتا شد چه کسی قند در دلش آب می شد (منظورش اماراتیها و سعودی‌هاست) و چه کسی با ما همدلی کرد.

آثار این جبهه‌بندی بسرعت خود را در نقاط رویارویی مستقیم محور قطر - ترکیه با عربستان سعودی نشان داده و در نخستین گام، دولت مورد حمایت عربستان سعودی در شرق لیبی، هشتاد و پنج فرد و موسسه را که خیلی‌هایشان مورد حمایت قطر و ترکیه اند، تروریست اعلام کرده است. حال باید دید تکلیف گروههای مسلحی در سوریه چه خواهد شد که بخشی را سعودی‌ها و بخشی را ترک‌ها و قطری‌ها پشتیبانی می کرده اند و تاکنون در یک صف قرار داشته‌اند.

اما این واقعیت را نباید از نظر دور داشت که افتادن از هول هلیم در دیگ، ویژگی سیاست خارجی آقای اردوغان و معمارش، احمد داوود اوغلوست.
تز احمد داوود اوغلو که برخاسته از تفکر نوعثمانی گرای اوست و می‌شود در کتاب‌هایشان هم به تفصیل دید (از جمله مراجع کنید به کتاب او به نام عمق استراتژیک که نمی‌دانم به فارسی ترجمه شده یا نه) رو آوردن به رعایای امپراتوری عثمانی به جهت احیای جایگاه سروری بر آنان است. این سیاست خیلی خوب جواب داد، ترکیه بازارها و صحنه فرهنگی عربی را فتح کرد و اردوغان محبوب قلوب اعراب شد و ترکیه بی آنکه پولی خرج کند، سود کلانی کرد.

اما همین آقایان داوود اوغلو و اردوغان خودشان تیشه برداشتند و به جان بنای فاخری افتادند که ساخته بودند. داوود اوغلو و اردوغان هرقدر هم که دلبسته شرق باشند، محصول نظامی آموزشی اند که واقعیت‌های گذشته و حال در همسایگی کشورشان را یکسره کنار گذاشته و فقط به غرب رو کرده است (یک بار در ترکیه با خانم تحصیلکرده‌ای صحبت می‌کردم که نمی‌دانست گرجستان کجاست و وقتی به او گفتم که همسایه‌شان است تعجب کرد).

حضرات استراتژیست ترک از پیچیدگی‌های خاورمیانه و جهان عرب هیچ نمی‌دانستند و با این ناآگاهی و فرصت طلبی بدون فکر و مطالعه بود که در باتلاق «بهار عربی» شیرجه رفتند.

ترکیه حالا هم از خرمای بغداد مانده و هم از مویز همدان، هم رعایای سابق عثمانی را از دست داده و هم رویای ورود به اروپا به خیال خام بدل شده. تف آخر را هم ترامپ به صورت اردوغان انداخت و رهبر جهان اسلام را ملک سلمان اعلام کرد.

حالا برای ترکیه همین یک قطر کوچولو مانده و حاضر است به خاطرش به جزیرة العرب لشگرکشی کند اما با یکی و نصفی کشور مگر می‌شود محور منطقه‌ای تشکیل داد؟ آن طرف ملک سلمان است که جیرینگی چک چهارصد میلیارد دلاری می کشد و کاخ سفید را می‌خرد و یک سوت بزند سران چهل کشور جلویش دست به سینه می‌ایستند. ترکیه که را دارد؟

اگر بخواهد به کرملین رو بیندازد که آقای پوتین اولین شرطی که می‌گذارد این است که دست امینه خانم را بگیرد و یک جعبه باقلوا و راحت الحلقوم بخرد و برود در خانه آقا بشار و اسما خانم را بزند و حلالیت بطلبد. فردا اگر خانواده خلیجیها آشتی کردند و امیر تمیم با ملک سلمان روبوسی کرد چه؟ دوباره باید برگردد به پانزده سال پیش و برود در بسته اروپایی‌ها را بکوبد؟

ایران در این وسط به نظر می‌رسد فعلا عقل کرده و بنا را بر احتیاط واجب گذاشته و کنار نشسته است تا ببیند چه شود. مقام معظم [رهبری] هم خشنود است که ذکر «اللهم اشغل الظالمین بالظالمین»اش دارد جواب می‌دهد.»
Share/Save/Bookmark