بررسی ادعای بی‌بی‌سی درباره ارتباط آیت‌الله خمینی با آمریکا
سند ارتباط سرّی با آمریکا و پیامی که در صحیفه امام موجود است
دوشنبه ۱۷ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۳۲
کد مطلب: 35980
مولف : محسن سجادی
 
دو روز قبل از سالگرد درگذشت امام خمینی، بی‌بی‌سی فارسی مدعی می‌شود به سندی از کتابخانه ریاست جمهوری جیمی کارتر دسترسی پیدا کرده که در آن آیت‌الله خمینی طی پیامی به دولت کندی اعلام کرده که با منافع آمریکا در ایران مخالفتی ندارد و بر عکس، حضور آمریکا را در ایران برای ایجاد توازن در برابر شوروی و بریتانیا ضروری می‌داند؛ همچنین ادعا می‌شود این تنها ارتباط آیت‌الله خمینی با آمریکا نبوده، بلکه او در آستانه انقلاب سال ۵۷ نیز در نوفل لوشاتو یک بار دیگر خط‌مشی تعامل بی‌سر‌وصدا با آمریکا(دولت کارتر) را در پیش گرفت. چه‌قدر این ادعاها می‌تواند درست باشد؟
دو روز قبل از سالگرد درگذشت امام خمینی، بی‌بی‌سی فارسی مدعی ‌شد به سندی از کتابخانه ریاست جمهوری جیمی کارتر دسترسی پیدا کرده که در آن آیت‌الله خمینی طی پیامی به دولت کندی اعلام کرده که با منافع آمریکا در ایران مخالفتی ندارد و بر عکس، حضور آمریکا را در ایران برای ایجاد توازن در برابر شوروی و بریتانیا ضروری می‌داند؛ همچنین ادعا ‌شد این تنها ارتباط آیت‌الله خمینی با آمریکا نبوده، بلکه او در آستانه انقلاب سال ۵۷ نیز در نوفل لوشاتو یک بار دیگر خط‌مشی تعامل بی‌سر‌وصدا با آمریکا(دولت کارتر) را در پیش گرفت. چه‌قدر این ادعاها می‌تواند درست باشد؟

حملات لفظی آیت‌الله خمینی به آمریکا از سال ۴۳ آغاز شد
بر اساس ادعای بی‌بی‌سی، تاریخ وصول پیام آیت‌الله خمینی به دولت کندی، ۱۵ آبان سال ۴۲ و هدفش جلوگیری از سوء تعبیر آمریکا از حملات لفظی‌ وی به این کشور بوده است؛ این در حالی است که امام خمینی در این زمان به سبب سخنرانی تندی که در خرداد همان سال بر ضد رابطه شاه و اسرائیل کرده بود، دستگیر شده بود و تا فروردین سال ۴۳ در حصر به سر می‌برد؛ علاوه بر این، بررسی سخنان امام نشان می‌دهد که اتفاقاً در آن سخنرانی هیچ حمله‌ای به آمریکا صورت نگرفته و حملات وی به آمریکا بعد از سال ۴۳ و آزادی از زندان است؛ به عنوان مثال، یکی از این حملات، مربوط به سخنرانی‌ مشهوری است در ۴ آبان ۴۳ که در اعتراض به لایحه کاپیتولاسیون به شدت آمریکا و شخص رئیس جمهورش را مورد حمله قرار داد و گفت: "امریکا از انگلیس بدتر، انگلیس از امریکا بدتر، شوروی از هر دو بدتر. همه از هم بدتر؛ همه از هم پلیدتر. اما امروز سر و کار ما با این خبیثهاست! با امریکاست. رئیس جمهور امریکا بداند - بداند این معنا را - که منفورترین افراد دنیاست پیش ملت ما. امروز منفورترین افراد بشر است پیش ملت ما."

ادعای بی‌بی‌سی: توسل امام به کارتر؛ مخفیانه، همراه با وعده‌های مفصل و از ترس کودتا
در خصوص ادعای رابطه دوم امام خمینی با آمریکا، بی‌بی‌سی می‌نویسد بنا بر مجموعه تازه‌ای از اسناد دولت کارتر که پس از ۳۵ سال از حالت محرمانه خارج شده، آیت‌الله خمینی از آنجا که به شدت نگران کودتای احتمالی ارتش بود و از تکرار سناریوی کودتای ۲۸ مرداد هراس داشت، به‌واسطه ابراهیم یزدی، از اعضای نهضت آزادی که سال‌ها در تگزاس زندگی کرده بود و زبان آمریکایی‌ها را خوب می‌‏فهمید، با آمریکایی‌ها ارتباط گرفت وعده‌های مفصل و مشخصی به دولت کارتر داد. ادعایی که ابراهیم یزدی آن را تکذیب و تأکید کرد که پیش از انقلاب، هیچ تماسی با وزارت امور خارجه آمریکا نداشته و تماس‌های او از دوران انقلاب به بعد بوده است. (بی‌بی‌سی فارسی، ابراهیم یزدی: پیام آیت‌الله خمینی پاسخ به پیام کارتر بود)

بی‌بی‌سی در رابطه با وعده‌های مفصل امام به کارتر می‌نویسد: "از جمله بنا بر یک سند مورخ ۲۹ دی ۱۳۵۷ (۱۹ ژانویه ۱۹۷۹) به واشنگتن پاسخ می‌دهد که جمهوری اسلامی شیرهای نفت را به روی غرب نخواهد بست؛ انقلاب را به منطقه صادر نخواهد کرد و با آمریکا رابطه‌ دوستانه خواهد داشت" و بلافاصله بعد از آن، بخشی از پیام ۷ بهمن ۵۷ امام خمینی به دولت کارتر را بدون ذکر تاریخ می‌آورد که در آن گفته بود: "شما خواهید دید که ما با آمریکایی‌ها هیچ دشمنی خاصی نداریم و شما خواهید دید که جمهوری اسلامی که مبتنی بر فلسفه و قوانین اسلامی است چیزی به غیر از (حکومتی) بشردوست نخواهد بود و به آرمان صلح و آرامش تمام بشریت کمک خواهد کرد.". البته در متن اصلی پیام در صحیفه امام(مجموعه سخنرانی‌ها، نامه‌ها و پیام‌های امام خمینی) به جای "آمریکایی‌ها"، "مردم آمریکا" آمده، چنانکه ابراهیم یزدی هم گوشزد می‌کند. (همان)

به گفته بی‌بی‌سی اوج تماس‌های دو طرف روز هفت بهمن ۵۷ بوده که در آن مدعی می‌شود آیت‌الله خمینی برای کنار زدن بختیار و تسلیم شدن ارتش در نامه‌ای به کارتر متوسل می‌شود و به طور صریح از دولت کار‌تر می‌خواهد که از نفوذش برای تجدید نظر در موضع ارتش استفاده کند.

پیام امام به دولت آمریکا، پنهانی و مخفی نبوده
اشاره بی‌بی‌سی به بخش دیگری از پیام فوق‌الذکر( پیام ۷ بهمن ۵۷ خطاب به دولت آمریکا) است که در صحیفه امام مندرج است و اساساً مسئله‌ای پنهانی و مخفی محسوب نمی‌شود. در این پیام آمده: "کارها و عملیات بختیار و سران کنونی ارتش نه تنها برای ملت ایران بلکه برای دولت امریکا هم، بخصوص آینده خود امریکا هم در ایران، سخت ضرر دارد و من ممکن است مجبور شوم دستور جدیدی درباره اوضاع ایران بدهم. بهتر است شما به ارتش توصیه کنید که از بختیار اطاعت نکند؛ دست از این حرکات بردارند. ادامه این عملیات توسط بختیار و سران ارتش ممکن است فاجعه‌ای بزرگ به بار آورد. اگر او و ارتش در امور دخالت نکنند و ما ملت را ساکت کنیم ضرری برای امریکا ندارد. اینگونه حرکات و رفتار، ثبات و آرامش منطقه را باعث نخواهد شد. ملت از من حرف شنوی دارد و ثبات به دستور من و با اجرای برنامه من به وجود خواهد آمد."

پیام امام برای جلوگیری از فاجعه بزرگ بود نه توسل به نفوذ آمریکا
چنانچه مشاهده می‌شود، امام تنها به آمریکا توصیه می‌کند که برای جلوگیری از یک فاجعه بزرگ، ارتش را به عدم اطاعت از بختیار ترغیب کند؛ چرا که نتیجه آن به نفع خود آمریکا هم هست؛ اما در هیچ‌ جای این پیام، آنچنان‌که بی‌بی‌سی می‌گوید بویی از توسل به کارتر وجود ندارد؛ شاهد این گفته، جملاتی است که از سوی امام خمینی از موضع قدرت بیان می‌شود؛ آنجا که می‌گوید "ممکن است مجبور شوم دستور جدیدی درباره اوضاع ایران بدهم" یا وقتی می‌گوید "ملت از من حرف شنوی دارد و ثبات به دستور من و با اجرای برنامه من به وجود خواهد آمد."

امکان رابطه با آمریکا و فروش نفت به این کشور در سخنان امام، مسبوق به سابقه است
با مراجعه به اسناد و سخنان امام می‌بینیم که بی‌بی‌سی کشف تازه‌ای انجام نداده و اساساً وعده خاصی مطرح نیست. لااقل در دو مصاحبه که تاریخ هر دو قبل از سند ادعایی ۲۹ دی ۵۷ است، در پاسخ به سؤال خبرنگاران از امکان ایجاد رابطه با آمریکا و همچنین امکان فروش نفت به این کشور، مشروط به عدم دخالت در امور داخلی ایران، سخن به میان آمده است.

در مصاحبه اول در تاریخ ۲۲ دی ۵۷، خبرنگار تلویزیون ای.بی.سی آمریکا با اشاره به تغییرات عمده در سیاست آمریکا در قبال ایران و آمادگی آنان برای خروج شاه از امام درباره آینده روابط آمریکا و ایران می‌پرسد که امام چنین پاسخ می‌دهد: "تا رژیم بکلی از بین نرود و ما حکومت اسلامی را آنطور که می‌خواهیم مستقر نکنیم نمی‌توانیم راجع به روابط با آمریکا به طور قطع صحبت کنیم. لکن احتمال می‌دهیم که اگر امریکا با ایران روابط حسنه داشته باشد، ایران هم با او روابط حسنه خواهد داشت."

در همین مصاحبه، امام خمینی در پاسخ به سؤال دیگری، فروش نفت به آمریکا را مشروط به عدم دخالت این کشور در امور ایران منتفی نمی‌داند. امام در آن مصاحبه اعلام می‌کند: "در صورتی که آمریکا دست از کارهایش بردارد و ایران را به حال خودش بگذارد و به هیچ وجه دخالت در سرنوشت مملکت ایران نداشته باشد، یکی از مشتری‌هایی است که نفت به او داده می‌شود."

مصاحبه دوم در روز ۲۵ دی ۵۷ انجام شده که در آن یک خبرنگار ژاپنی سؤال خود را چنین مطرح می‌کند: "گزارشاتی رسیده که مقامات دولت امریکا با حضرت آیت‏اللّه‏ تماس گرفته‏اند. آیا ممکن است بفرمایید تماس در چه فرم و شکلی بوده؟ آیا در آینده همکاری‌های مستقلی بین دولت شما و دولت امریکا وجود خواهد داشت؟" و امام در پاسخ می‌گوید: "با من تا به حال تماسی ـ شخصاً ـ نگرفته‏اند. و روابطی که بر مبنای احترام متقابل است ان‏شاءاللّه‏ برقرارمی‏شود. ولی‏ما کاملاً مستقل هستیم و زیر بار هیچ کشوری نخواهیم رفت."

امام: ملت ایران به کودتاهای نظامی عادت کرده
اما در رابطه با ادعای هراس امام از کودتا، باید گفت بحث کودتا موضوعی است که در همان زمان نیز مورد توجه خبرنگاران بوده و چندین بار مورد پرسش قرار گرفته است. در مصاحبه‌ای که در تاریخ ۲۲ دی ۵۷، خبرنگار تلویزیون آر.ای.آی ایتالیا با امام انجام می‌دهد، درباره احتمال کودتای نظامی سؤال می‌کند که امام در جواب، ضمن تأیید این احتمال، کودتا را نه تنها مایه آرام کردن مردم نمی‌داند، بلکه موجب یک انفجار عظیم در ملت می‌شمارد؛ بر همین اساس به عوامل داخلی و خارجی احتمالی کودتا به ویژه آمریکا توصیه می‌کند که از این کار خودداری کنند؛ چرا که آن را مضر به حال خودشان می‌داند.

در مصاحبه دیگری در روز خروج شاه از ایران نیز همین سؤال مطرح می‌شود که امام در پاسخ می‌گوید: "دیکتاتوری نظامی وقتش گذشت. اگر چنانچه کسی دست به دیکتاتوری یا کودتای نظامی بزند خواهد فهمید که موفق به هیچ چیز نخواهد شد و برای خودش و برای کسانی که مربوط به خودش است ذلت بار خواهد آورد."

اما صریح‌ترین صحبت امام در رابطه با ترس از کودتا، اظهاراتی است که در تاریخ ۹ بهمن ۵۷، در جمع خبرنگاران مطبوعات و رادیو–تلویزیون‌های جهان در پاریس بیان شده: "ما از کودتای نظامی ترسی نداریم. ملت ایران به کودتاهای نظامی عادت کرده است. ما پنجاه سال است زیر بار کودتا هستیم: کودتای رضاخان، کودتای محمدرضا. ما با فشارهای اینها عادت کرده ایم. ما از کودتا هیچ ترسی نداریم... برای اینکه ملت ایران مهیاست تا آخرین نفس به قیام و نهضت خود ادامه دهد. ملت ایران تا پیروزی نهایی را به دست نیاورد، دست از نهضت خود برنمی دارد."

بر اساس آنچه بیان شد، بی‌بی‌سی درحالی‌ با استناد به سندی که امکان دسترسی عمومی و بررسی آن تقریباً محال است، امام خمینی را به برقراری ارتباط سرّی با دولت آمریکا متهم کرد که مفاد این سند ادعایی، در مصاحبه‌ها و سخنان امام، به‌ویژه در پیام ۷ بهمن ۵۷ خطاب به دولت آمریکا که به هیچ‌وجه جنبه مخفیانه ندارد، ذکر شده است. به نظر می‌رسد بازوی رسانه‌ای دولت انگلیس که بر اثر قیام این رهبر مردمی دستش از منافع و منابع ملی ما قطع شد، تلاش کرد در ایام درگذشتش با ترسیم رویکردی دوگانه از رفتار و گفتار امام، چهره رهبری که نماد مبارزه با آمریکا بود و هست را تخریب و مستضعفین عالم را نسبت به او و آرمان‌هایی که پرچم آنها را بلند کرد، دچار تردید کند؛ تلاشی که تاکنون قرین موفقیت نبوده و با گذشت نزدیک به سه دهه، نتوانسته مانع شعله‌ور شدن احساسات میلیون‌ها مسلمان ایرانی و غیرایرانی نسبت به راه امام ‌‌شود.
Share/Save/Bookmark