BBC : من هم یک " شارلی" هستم!
شنبه ۲۷ دی ۱۳۹۳ ساعت ۲۲:۱۱
کد مطلب: 21751
مولف : ابوذر علی نژاد
 
درباره نگاه این شبکه به اتفاقات پاریس در مقاله‌ای به‌تفصیل نوشته‌ام و قصد تکرار مکرّرات ندارم اما چون این روزها " آزادی بیان" کلیدواژه‌ای شده است برای پوشش کشیدن کاریکاتور از پیامبری که بیش از یک میلیارد نفر پیرو و تابع دارد مرا بران داشت تا این بار BBC از دریچه‌ای دیگر واکاوی ده شود.
نمی‌دانم از حسن تصادف فرانسوی‌ها بود که حمله مسلحانه‌ی دو برادر الجزایری‌تبار به مجله‌ی " Charlie Hebdo" با سوت آغاز بازی‌های فوتبال جام ملّت‌های آسیا در استرالیا هم‌زمان‌شده است یا خیر. اما
هر چه که باشد با دمیدن سوت آغاز بازی‌های آسیایی‌ و مشغول شدن دوربین‌های ورزشی در میدان سیدنی دوربین‌های دیگری در خیابان‌های پاریس مشغول گرفتن تصاویری بودند که ممکن است منشأ حوادث زیادی در آینده ی فرانسه و حتّی اروپا باشد.

دو الجزایری تبار وارد دفتر تحریریّه مجله‌ی مذکور شده اسلحه‌شان را به سمت اعضای آن گرفته و ماشه را چکاندند. ۱۲ نفر در دم کشته شدند. در بین آن‌ها سردبیر مجله هم بود. کاریکاتوریست هم بودند.
شاهدان می‌گفتند این دو با فریادهای " الله‌اکبر" و «ما انتقام حضرت محمّد» را گرفتیم اقدام به این عمل نمودند. این حمله در اعتراض به اقدام این مجله در کشیدن کاریکاتور پیامبر اسلام صورت گرفته است. اما آخرین کاریکاتوری که این مجله منتشر کرده بود به خیلی قبل تر از این باز می‌گشت.

این حمله به‌سرعت از سوی رسانه‌های شنیداری و تصویری برای سراسر دنیا پوشش داده شد. به سرعت پوسترهای حمایت از شارلی ابدو بلافاصله پخش و تصاویر در مقیاس جهانی مخابره شدند.

پایگاه گلوبال ریسرچ در گزارشی تحلیلی می نویسد : « آیا پوسترهای حمایت از شارلی ابدو از پیش آماده شده بود؟ بلافاصله پس از حمله روز چهارشنبه پوسترهای «من چارلی هستم» بلافاصله پخش و تصاویر در مقیاس جهانی مخابره شدند. آیا دستان واشنگتن نیز در این حمله آلوده بود؟ دستان اسرائیل چطور؟ »

این پایگاه با بیان این که " عملیات ایذایی " سنّت آمریکایی هاست می نویسد : « ادعای رسانه ها در مورد اینکه حمله به شارلی ابدو حمله به آزادی بیان بود بی معنی است. در بسیاری از موارد گزارش های رسانه های عمومی بسیاری از افراد را ناخشنود می کند، اما در هیچ یک از این موارد سردبیر این رسانه ها کشته نمی شود.

BBC نیز ازجمله این رسانه‌ها بود که به‌سرعت دوربینش را روی کف خیابان‌های پاریس تنظیم / زوم کرد. درباره نگاه این شبکه به اتفاقات پاریس رسانه ایران پیشتر مقاله‌ای منتشر کرده است.
مطلب پیش رو از این بابت که رفتار بی بی سی را در این روزها که " آزادی بیان" کلیدواژه‌ای شده برای توجیه توهین به پیامبر اسلام را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد اهمیت دارد.

نوبت شما و نقض آزادی بیان!
پرسش برنامه نوبت شما از مخاطبانش جالب است. BBC می پرسد:
« بسیاری از رسانه‌های دنیا کاریکاتورهای مجله شارلی ابدو را با توضیح "احترام به عقاید مسلمانان" بازنشر نکردند.نظر شما درباره بازنشر این گونه محتوا چیست؟ آیا منتشر نشدن آن را نقض آزادی بیان می‌دانید؟ آیا فکر می‌کنید آزادی بیان باید حد و مرزی داشته باشد؟ »

برای او کشیدن و انتشار کاریکاتور پیامبر نیست که موضوعیت دارد بلکه کشیده نشدنش است که جای سوال دارد. او با بیان این که سران بیش از ۴۰ کشور دنیا برای ابراز همبستگی با فرانسه و حمایت از آزادی بیان در این تظاهرات حضور داشتند از نقش سازمان گزارش گران بدون مرز در محکومیت ، شرکت رهبران کشورهای "محدودکننده آزادی اطلاعات" را محکوم کرده است.

BBC چه می‌گوید؟
این‌که این شبکه روزهای متمادی در برنامه‌های خبری مخاطبان خود را درکشیدن کاریکاتور پیامبر اسلام، بین دو گزینه‌ی "آزادی بیان " یا " دامن زدن به تنش‌ها" مخیّر می‌کند حالا خودش به این سؤال پاسخ می‌دهد. «حملات اخیر پاریس چه تهدیدی را متوجه " آزادی بیان " می‌کند؟» این پرسشی بود که BBC از صاحب‌نظران پرسیده است.»

BBC به قلم علی امیری، استاد الهیات دانشگاه کابل نوشت: «خشونت‌های اخیر در پاریس، تهدیدی برای آزادی بیان است. درست است که مردم فرانسه و درواقع تمام اروپا واکنش قاطع به خشونت‌طلبان نشان دادند، اما نفس کشته شدن سردبیر و اعضای تحریریه یک مجله، خود نشان‌دهنده افزایش هزینه ی آزادی بیان است.»

در ادامه کامران اشتری، مدیر عرصه سوم در آمستردام می‌نویسد: «این حملات معلوم می‌کند که حفاظت از آزادی بیان اساسی است، حتی برای سخنی که خوشایند ما نیست.»

چه هزینه ای و کدام حفاظت؟
کسری ناجی گزارش گر BBC (برنامه خبری شصت دقیقه – ۲۰ دی‌ماه) از خیابان‌های فرانسه؛ پاریس را در بهت " هزینه " ای که طی این سه روز پرداخته می‌داند. وی این حادثه را یک " جنگ تحمیلی " تازه در قلب فرانسه می‌داند.

BBC در ادامه این پرسش سراغ لادن برومند، تاریخ نگار و مدیر بنیاد برومند می‌رود. وی با بیان این که چالش اصلی دموکراسی حفظ امنیت و  آزادی بیان بخشی از شهروندان، بدون نقض حق آزادی اندیشه و بیان بخش دیگری از شهروندان است مسلمانان را مخاطب قرار داده می‌گوید: «تنها راه رویارویی با این چالش این است که مسلمانان، از هر فرقه و مکتبی، حق آزادی فکر و بیان را یک بار برای همیشه بپذیرند و برای مجازات کفر گویی از خود سلب صلاحیت کنند و آن را به خدا واگذارند.»

BBC با قلم امین بزرگیان، پژوهشگر اجتماعی با بیان این واقعیّت که آزادی بیان را یک معنای واحد جهانی نمی‌داند نوشت: «در قوانین فرانسه مثلاً کاریکاتورهای مجله شارلی‌ ابدو مصداق توهین نیست و آزاد است اما در آمریکا و بر اساس قانون Hate Speech انتشار این‌جور کاریکاتورها محدود است؛ در حالیکه در اولی، برای احترام به احساسات یهودیان، انتشار کتاب "نبرد من" هیتلر ممنوع و در دومی یعنی آمریکا آزاد است.»

بزرگیان سپس از نکته مهمی که به زعم خود از دل این واقعیّت بیرون می زند می‌گوید: «مفهوم آزادی بیان امروزه به درون قوانین دولتی رفته و در ارتباط با آن معنا می‌شود. به نظر ادعای دفاع از آزادی تنها زمانی می‌تواند به معنای اصیل خود نزدیک شود که نسبت آن را با قوانین رسمی حکومتی مشخص کنیم. آزادی بیان در یونان باستان و حتی عصر امپراتوری روم یک گزاره اخلاقی بود تا بخشی از مناسبات حکومت‌‌گری. آزادی درارتباط با وجدانیات شهروندان معانی‌اش روشن می‌شد.»

اما آنچه BBC نمی‌گوید!
آیا احترام به احساسات یهودیان با احترام به احساسات مسلمانان که هردو پیروان ادیان ابراهیمی هستند تفاوتی دارد؟ کتاب " نبرد من " مصداق آزادی بیان نیست؟

آیا BBC می‌تواند بگوید یهودیان در فرانسه از نفوذ خیلی زیادی برخوردار هستند و حضور آن‌ها در محافل قدرت، دولت، مجلس سنا و نمایندگان، احزاب و گروه‌های سیاسی، سیستم اقتصادی و پولی و مطبوعات پررنگ است. به علاوه در جامعه‌ی فرانسه، مراکز و مجامع یهودی بزرگ و قدرتمندی از جمله جریس (مجمع یهودیان فرانسه) وجود دارند که از روابط قابل توجهی با دست‌اندر‌کاران و مقامات سیاسی این کشور برخوردار می‌باشند؟ (۱)

این پرسش درباره " هولوکاست " هم می‌تواند مطرح شود.
گزارش BBC که در تارنمای این شبکه منتشر شده مفصل تر از این حرف‌هاست. در این گزارش حتی از - عواقب این حملات بر مسلمانان در غرب و پدیده اسلام هراسی هم پرسیده شده بود که جای بحث نبود. بعضی از این صاحب نظران ایستادگی همگانی در دفاع از آزادی بیان را به انزوا کشاندن فناتیسم/ تعصب اسلامی می‌دانند.

حرف آخر!
BBC معتقد است هنوز اختلافات تمام نشده. (برنامه خبری ۶۰ دقیقه -۲۳ دی) نمی‌دانم این حرفش یک جمله خبری است یا صرفاً یک پیش بینی برای آینده. اما هر چه که باشد آرام آرام ناگفته‌های این حمله که به القاعده‌ی یمن نسبت داده شده روشن می‌شود.  این ناگفته ها با خودکشی مشکوک بازرس پرونده " شارلی ابدو" کلید زده شده است. العالم از قول رسانه های گروهی فرانسه خبر داده که «  افسر پلیس بازجو که عهده دار تحقیق در مورد حمله به هفته نامه "شارلی ابدو" بود، پس از مصاحبه با شماری از خانواده های قربانیان خودکشی کرد.» (2)

global research نیز در تحلیلی نوشت « کشتار در پاریس: چه کسی دروغ می‌گوید؟»

به قول BBC هنوز اختلافات تمام نشده!!!

منابع:
۱ نقش یهودیان در تحولات اخیر فرانسه گفتگو با دکتر سعید خالوزاده، پژوهشگر ارشد مطالعات اروپا
2 العالم بازرس پرونده حمله به "شارلی ابدو" خودکشی کرد. (سه شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۳)
3 تارنمای دیپلماسی ایرانی؛ رجوع کنید به مقاله ی « سوال‌های بی‌جواب درباره حمله و گروگان‌گیری اخیر در فرانسه ؛ کشتار در پاریس: چه کسی دروغ می‌گوید؟ »
Share/Save/Bookmark