خطای حسین باستانی در تحلیل رابطه سپاه و ارتش
چهارشنبه ۳۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۲۳:۲۱
کد مطلب: 38024
مولف : محمود شریعتی
 
در سالروز هفته دفاع مقدس و شروع مانور نظامی مشترک ارتش و سپاه ایران، حسین باستانی کارشناس بی بی سی فارسی سری به خاطرات جنگ زده و بررسی کرده چرا ارتش اول انقلاب به قول او کارآمد نبوده است. این بررسی فارغ از صحت و ثقم ادعا های انجام شده از این جهت اهمیت دارد که دو نیروی اصلی دفاعی ایران یعنی سپاه و ارتش را در مقابل هم قرار می دهد. تحلیل آقای باستانی جایی خراب شد که او عنصر زمان در تکوین ارتش جمهوری اسلامی را فراموش کرد.
در سالروز هفته دفاع مقدس و شروع مانور نظامی مشترک ارتش و سپاه ایران، حسین باستانی کارشناس بی بی سی فارسی سری به خاطرات جنگ زده و بررسی کرده چرا ارتش اول انقلاب به قول او کارآمد نبوده است. این بررسی فارغ از صحت و ثقم ادعا های انجام شده از این جهت اهمیت دارد که دو نیروی اصلی دفاعی ایران یعنی سپاه و ارتش را در مقابل هم قرار می دهد. تحلیل آقای باستانی جایی خراب شد که او عنصر زمان در تکوین ارتش جمهوری اسلامی را فراموش کرد.

حسین باستانی در این مقاله با استناد به برخی خاطرات نیروهای قدیم ارتش در ابتدای انقلاب اسلامی ایران، دخالت نیروهای انقلابی در ارتش را موجب تضعیف آن می خواند. آقای باستانی حتی در مقام دفاع از ارتش نیز برآمده و با جمع آوری نقل قول هایی از این فرماندهان سابق در ارتش شاهنشاهی پیش بینی جنگ ایران و عراق را به آن ها نسبت داد. او در این باره طوری نوشته است که گویی مسئولان وقت جمهوری اسلامی گوششان به تذکرات فرماندهان ارتش بدهکار نبوده است.حسین باستانی بدون آنکه به دلیل مقایسه سپاه و ارتش در سالگرد آغاز دفاع مقدس در ایران اشاره کند، اختلافات میان این دو ارگان نظامی کشور را بیان کرده و به خصوص بی اعتمادی به مسئولان ارتش را یادآور شده است. البته پر واضح است که در ماه های نخستین انقلاب اسلامی ایران، اعتماد نکردن به ارتشی که بیش از ۱۰۰۰۰ نفر را به دستور افسران طاغوتی به خاک و خون کشیده بود کمی سخت به نظر می رسد. این درحالی است که پس از انقلاب افراد با کفایتی از دل ارتش به مرور مناسب مهم را در اختیار گذاشتند. افرادی مثل سرلشکر شهید محمد ولی قره نی، شهید ولی الله فلاحی، شهید علی صیاد شیرازی، شهید سرهنگ جواد فکوری، شهید عباس بابایی و ... پس از انقلاب فرصت خدمت در رتبه های بالای ارتش را پیدا کردند که در باره آنها فیلم ها و مستند هایی تهیه و پخش شده است.
اما معلوم نیست که چرا بی بی سی فارسی حالا یاد اختلاف اندازی میان سپاه و ارتش افتاده است. چندی پیش رهبر معظم انقلاب در دیدار فرماندهان سپاه یادآور شده بود که اقتدار مطلق نظامی ایران مانع حمله دشمنان شده است. پس از آن بی بی سی فارسی در گزارشی مدعی شده بود که ایران پس از انقلاب ارتش هوایی خود را ضعیف تر کرد (اینجا) . مدعای بی بی سی فارسی پیشنهاد مسئولان دولت موقت بازرگان برای بازپس دادن هواپیماهای F-۱۴ خریداری شده توسط ایران پیش از انقلاب بود. بی بی سی مدعی شده است که اما خمینی در آن زمان با این تصمیم موافقت کرده بود. اما در هیچ سند تاریخی ذکر نشده که امام خمینی با این اقدام موافقت کرده اند و همچنین این پیشنهاد در حد مذاکره و گمانه زنی باقی ماند.
حسین باستانی در این مقاله خود بارها به نقل از سایت های سپاه و ارتش سعی کرد مواضع این دو نهاد نظامی را متناقض و اختلافات آن ها را عمیق توصیف کند.
باستانی در جایی از این مقاله نوشته: «سایت ارتش ایران در مهر ۱۳۸۷، با یادآوری اظهارات تلویزیونی برخی از فرماندهان سپاه پاسداران در مورد تاریخ جنگ، گله کرده که کلمه کلاسیک، "به تکرار در زبان و قلم همه کارشناسان سپاه مورد نقد، استهزاء و به عنوان داشتن بار منفی و حتی زشت به کار رفته است". به نوشته سایت ارتش: "هرکجا پیروزی وجود دارد به نوعی به سپاه و هرکجا شکست وجود دارد با مصاحبه با ارتشی ها، به ارتش منسوب می شود."»
به ظاهر آقای باستانی برای دفاع از ارتش در مقابل سپاه قلم دست گرفته است تا به زعم خود کارآمدی ارتش در جنگ تحمیلی را نشان دهد. باستانی در ادامه نوشت: « ارتشی‌های ایران، به ندرت در مقام دفاع از خود در مقابل این اتهامات بر آمده اند، اما در مواردی نیز کوشیده اند روایت متفاوت خود از وقایع جنگ را به افکار عمومی عرضه کنند. البته در همین موارد نیز، همواره گله مند بوده اند که از دسترسی برابر به رسانه های اصلی ایران و مشخصا صداوسیما محروم هستند.»
گزاردن این تحلیل در کنار صحبت های اخیر رهبر انقلاب و همچنین مانورهای مشترک متعدد سپاه و ارتش که تازه ترین آن ها امروز ۳۱ شهریور شروع شد، سیگنال های متفاوتی از هدف اتاق فکر بی بی سی فارسی خود نشان می دهد می دهد. چه آنکه در فقره اعزام نیروهای ویژه ارتش به مناطق مبارزه با تروریسم در سوریه که چندی پیش نیز با شهادت چند تن از نیروهای کلاه سبز ارتش جمهوری اسلامی علنی تر شد نیز بی بی سی فارسی واکنش نشان داد. بی بی سی فارسی ۲۳ فروردین امسال در گزارشی در این باره گفت: « تکاواران تیپ ۶۵ هوابرد نیروی زمینی ارتش ایران به "کلاه سبزها" هم معروف هستند. از زمان آغاز درگیری ها در سوریه، شماری از نیروهای ایرانی که در این کشور حضور داشتند در جریان درگیری ها کشته شده اند.» ارتش ایران در آن زمان به درخواست دولت سوریه نیروی مستشار نظامی به این کشور اعزام کرده است.

اینکه ارتش ایران در ابتدای انقلاب به دلیل وابسته بودن مسئولان ارشد آن مورد اعتماد حکومت جدید نبوده واقعیتی نیست که حسین باستانی نتواند آن را تحلیل کند. همچنین در تحلیل حسین باستانی وضعیت کنونی ارتش ایران در مناسبات نظامی جمهوری اسلامی مغفول واقع شده است و این امر موجب خطای تحلیلی او در نمایش رابطه بین سپاه و ارتش شد. چه اینکه در سال 2016 جایگاه ایران در دیپلماسی نظامی به جهت استقلال قدرت از آمریکا بسیار متفاوت از جایگاه آن در 1979 می باشد. حال با وجود این قراین و شواهد از اتحاد استراتژیک دو بازوی نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه، آیا باز هم می توان مدعی شد که ارتش پس از انقلاب اسلامی ایران تضعیف شده است؟ بهتر است جسین باستانی توضیح مناسبی برای تناقض این واقعیات با تحلیل هایش داشته باشد.
Share/Save/Bookmark