نقدی بر یادداشت شهیر شهید ثالث در BBC فارسی؛
BBC: در 30 سال گذشته، هیچ اصولگرایی به ریاست جمهوری نرسیده
يکشنبه ۷ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۲۳:۱۵
کد مطلب: 40850
مولف : مهدی ارجمند
 
BBC: در 30 سال گذشته، هیچ اصولگرایی به ریاست جمهوری نرسیده
بی بی سی فارسی در یادداشتی مدعی شد که ظرف حدودا ۳۰ سال گذشته اصولا هیچ رئیس جمهوری با طرح گفتمان اصولگرایی به پیروزی نرسیده است.
رسانه ایران (rasanehiran.com):
بی بی سی فارسی در یادداشتی که به بررسی علل ناکامی اصولگرایان در انتخابات ریاست جمهوری 1396 در ایران پرداخته، نوشت «واقعیت این است که از بعد از پایان جنگ ایران و عراق و درگذشت آیت الله خمینی، حتی یک نفر اصولگرا به ریاست جمهوری نرسیده است.»

تحلیلگر BBC در این یادداشت با برشمردن علل مختلف مطرح شده از سوی کارشناسان در رابطه با ناکامی اصولگرایان در دوره دوازدهم انتخابات ریاست جمهوری، تحلیل‌های ارائه شده از سوی اصولگرایان در مورد شکست در این دوره از انتخابات را منطقی ندانست و نوشت که «مسئله فقط به این دوره منحصر نیست، بلکه ظرف حدودا ۳۰ سال گذشته اصولا هیچ رئیس جمهوری با طرح گفتمان اصولگرایی به پیروزی نرسیده است.»

BBC در این یادداشت حتی محمود احمدی نژاد، رئیس دولت های نهم و دهم در ایران را نامزد اصولگرایان ندانسته و این گونه توضیح داد که «محمود احمدی‌نژاد هم با آنکه در ابتدا حمایت اردوگاه اصولگرایان را به همراه داشت، تفکراتش نه تنها با اصولگرایان همخوانی نداشت بلکه در مواردی ضدیت هم داشت، چنانکه با گذشت زمان تضاد بین دو بینش خود را نشان داد.»

شهیر شهید ثالث، تحلیلگر BBC، در این یادداشت ادعا می کند که حتی اگر محمدباقر قالیباف، نامزد اصولگرایان در دوره دوازهم انتخابات، پیروز رقابت ها می شد، نمی شد او را نامزد اصولگرایان معرفی کرد زیرا در طول رقابت ها از تفکرات گفتمان اصولگرایی چیزی نگفت.

تحلیلگر BBC در نهایت در یادداشت خود نتیجه گرفته که برداشت اصولگرایانه از اسلام با ارزش ها و نحوه زندگی دنیای مدرن در تضاد است آن هم در شرایطی که بخش عظیم طبقه متوسط شهری که نقش تعیین کننده ای در انتخابات دارند به مدرنیته گرایش بیشتری دارند تا سنت.

اما دلیل گفته شده از سوی BBC را نمی توان چندان قابل قبول یافت؛ به چهار دلیل:

1) آقای شهید ثالث مشخص نکرده که منظورش از «دنیای مدرن» با کدام تعریف و قرائت از مدرنیته مطابق است. این مطلب از آن رو اهمیت دارد که در برخی قرائت ها از مدرنیته، گفتمان اصولگرایی شکل گرفته در ایران نیز به نوعی گفتمانی مدرن دانسته می شود. به علاوه، در تقریر دیگری از مدرنیته، انقلاب اسلامی ایران در سال 1357، انقلابی ضدمدرن تفسیر می شود و از همین رو، گفتمان ها و جریان های پایبند به آن نیز ضدمدرن خواهند بود. با توجه به همین نکته حتی می توان مدعی بود که حسن روحانی، نامزد پیروز رقابت های انتخاباتی، نیز در مسیر انقلاب 57 و گفتمان ضد مدرن حرکت می کند.

2) جدا از تعریف ارائه نشده مدرنیته از سوی تحلیلگر BBC، به نظر می رسد که نویسنده بر این باور است که از انقلاب 57 تا کنون، گفتمان اصولگرایی حداقل برای دوره ای انتخاباتی، پیروز رقابت ها بوده که مربوط به سال های 57 تا 68 است. اما او از این نکته غفلت کرده که از سال 57 تا کنون، گفتمان اصلاح طلبی تنها در دولت های هفتم و هشتم بر مسند ریاست جمهوری تکیه زده و از این لحاظ، هر دو گفتمان در شرایط برابری هستند.

3) گفتمان های اصولگرایی و اصلاح طلبی پس از رقابت های انتخاباتی سال 1376 و پیروزی سیدمحمدخاتمی در ایران رواج یافت و این گونه نامیده شدند. از این رو، بررسی این گفتمان ها تا پیش از سال 76 چندان وجهی ندارد. به ویژه تطور افکار و عملکرد جریان های سیاسی در ایران که گاه در موقعیتی 180 درجه مخالف رویکرد قبلی نشسته اند، سبب می شود که نتوان سیر ثابتی را برای آنها در نظر گرفت.

4) بخشی از گفتمان اصولگرایی در جریان انتخابات دوازدهم ریاست جمهوری از حسن روحانی، نامزد پیروز انتخابات، حمایت کردند. جالب تر آنکه این حمایت که از جانب طیفی از اصولگرایان سنتی هم صورت گرفت، به شدت با تحلیل بی بی سی سازگار نیست.
Share/Save/Bookmark