ماموریت بی بی سی فارسی برای زبان انگلیسی
ردیه ای بر دفاع بی بی سی فارسی از مرجعیت زبان انگلیسی
دوشنبه ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۱۹:۵۸
کد مطلب: 35164
مولف : محمود شریعتی
 
چراکه زبان علم زبان دانشمندان است و نه زبان سیاست مداران و نظامیان. در حالی که جنگ جهانی دوم با بمب اتم آمریکا تمام شد و حق وتو اولین سلب کننده آزادی اندیشه به عنوان محصول قلدری متفقین شناخته می شود. چطور می شود با زور اسلحه و پول های باد آورده از غارت الماس آفریقا و نفت خاورمیانه در سازمان ملل قانون تصویب کرد که زبان مرجع و معتبر در دانشگاه ها چه باشد و این را یک دستاورد علمی معرفی کرد؟!
رسانه ایران (Rasanehiran.com):
۱- زبان یکی از مولفه های مسلم فرهنگ است. خیلی ها به همین دلیل وجود دایره المعارف برای زبان فارسی را حیاتی می دانند. برای حفظ این ارزش هزاران ساله، دانشمندان زیادی عمر ارزشمندشان را پای جمع آوری گوهر پارسی صرف کردند. از قدیمی ها که بگذریم، محمد معین، حسن عمید و علی اکبر دهخدا در زمینه فرهنگ لغات فارسی و غلامحسین مصاحب دایره المعارف سه جلدی کامل را خلق کرد. جالب اینجاست که آقای مصاحب دانشمند ریاضیات جدید است با این حال عجم را زنده کرده است بدین پارسی.
۲- طی روزهای اخیر جنجال زیادی بر سر سخنان انتقاد آمیز مقام معظم رهبری در ترویج بی رویه زبان انگلیسی در مدارس رفت. این البته انتقاد تازه ای به جایگاه در حال نزول زبان فارسی در مقابل زبان انگلیسی نیست. قبلا نیز برخی شخصیت های فرهنگی نسبت به از بین رفتن و فراموشی بسیاری از لغات و کلمات فارسی و جایگزینی آن با کلمات وارداتی از زبان انگلیسی، عربی و ... شده است. این مهم به خصوص در ضعف ارگان های رسمی مثل فرهنگستان زبان فارسی در معادل کردن واژگان جدید متمایز می نماید.
۳- بی بی سی فارسی واحدی از سازمان BBC جهانی محسوب می شود که بر حسب طبقه بندی زبان ها تاسیس شده است. بی بی سی به ۲۷ زبان زنده دنیا وب سایت دارد اما تنها به دو زبان غیر انگلیسی تلویزیون افتتاح کرده است. عربی ۲۰۰۳ و فارسی ۲۰۰۷. شعار بخش جهانی بی بی سی این است: «انتقال ارزش های بریتانیا به زبان های دیگر».
بی بی سی فارسی نیز به هشدار های آیت الله خامنه ای واکنش نشان داد و در مقاله ای به چرایی برتری زبان انگلیسی پرداخت. این برخورد بی بی سی با زبان فارسی از آنجا جالب است که این شبکه از بدو تاسیس تلاش بر بی طرفی و عدم وابستگی به سیاست های انگلیس را فریاد می زند. اشاره بی بی سی به این سخن آقای خامنه ای است که گفت «چقدر دولت انگلیس و دولت آمریکا باید پول خرج کنند تا بتوانند این طور آسان زبان خودشان را در میان یک ملت بیگانه ترویج کنند؟»
بودجه بی بی سی فارسی سالانه بیش از ۲۳ میلیون دلار و از طرف را وزارت خارجه انگلیس پرداخت می شود. و احتمالا دست اندر کاران بی بی سی فارسی خود را مخاطبان اصلی این صحبت رهبری پنداشته اند.
۴- توجیهات بی بی سی فارسی در برتری زبان انگلیسی به نظر از روی عجله و شتاب شکل گرفته است. چرا که پیروزی آمریکا در جنگ ججهانی دوم و در نتیجه افزایش قدرت اقتصادی و به خدمت گرفتن مغزها از سراسر اروپا را عامل مرجع شدن زبان انگلیسی به عنوان زبان علم معرفی کرد.
این بدترین دفاعی است که می توان از برتری زبان انگلیسی به عنوان زبان علم انجام داد. چراکه زبان علم زبان دانشمندان است و نه زبان سیاست مداران و نظامیان. در حالی که جنگ جهانی دوم با بمب اتم آمریکا تمام شد و حق وتو اولین سلب کننده آزادی اندیشه به عنوان محصول قلدری متفقین شناخته می شود. چطور می شود با زور اسلحه و پول های باد آورده از غارت الماس آفریقا و نفت خاورمیانه در سازمان ملل قانون تصویب کرد که زبان مرجع و معتبر در دانشگاه ها چه باشد و این را یک دستاورد علمی معرفی کرد؟!
بی بی سی فارسی تاکید می کند که دلیل رواج زبان انگلیسی عدم شناسایی جهانی مقالات علمی به زبان های دیگر است. از کارمند بی بی سی باید این سوال را پرسید که آیا این اتفاق به دلیل تفوق دانشمندان انگلیسی زبان بوده است یا لابی سیاست مداران انگلیسی زبان؟
۵- آیا می توان برتری تکنولوژیکی را برتری زبان دانست؟ هم آری و هم نه.
دلیل دیگری که بی بی سی فارسی در برتری دادن به زبان انگلیسی آورده است تولیدات تکنولوژیکی زیاد غرب در برابر تولیدات کمتر شرقی ها است. بی بی سی مثال می زند که ماشین، دربی، پارکینگ، استادیوم، سانتر، گل، آفساید و پنالتی و بسیاری از کلمات در فضای تکنولوژیک اطلاعات انگلیسی است. این سخن درست است که مبدع تکنولوژی های امروز اسامی به زبان های خود را روی آن می گذارند اما اولا نمی توان برای آن جایگزینی ساخت و دوما، آیا کلمات و مفاهیمی که از زبان فارسی به دیگر زبان ها راه یافته را باید فراموش کنیم؟ مفاهیم کلیدی مثل پردیس (فارسی) که در زبان انگلیسی Paradise گفته می شود، آخوند (فارسی) در زبان چینی Ahong به معنای الهی شناس، Algorithm که از نام خوارزمی گرفته شده، انگروس به معنای پیک شاهی در زبان فارسی است که به زبان لاتین Angaria و با تغییراتی در زبان انگلیسی Angel به معنای فرشته راه یافته است، Cash (پول انگلیسی) که از زبان فارسی و از لغت کرشا (واحد پولی هخامنشیان) وام گرفته شده، Caviar (خاویار درزبان انگلیسی) که از کلمه چاودار ( به معنای تکه ای از قدرت) از زبان فارسی گرفته شده، Chemical از واژه فارسی کیمیا گرفته شده، کلمه Cheque از فارسی گرفته شده است (ایرانیان برای نخستین بار چک را اختراع کردند.بانک‌ها در امپراتوری ساسانی در سده نخست پ.م اوراق بهاداری را به کار می‌بردند به نام «چک»)، واژه Check از کلمه شاه در فارسی گرفته شده است به معنای ممانعت کردن از دزدی. و بسیاری دیگر از لغات فارسی که فهرست کامل آنرا می توانید در اینجا مشاهده کنید.
۶- بی بی سی فارسی این مزایای زبان انگلیسی را به قدرت نرم نسبت می دهد حال آنکه اگر بمب اتم در کار نبود و اگر الماس آفریقا و نفت خاورمیانه به یغما برده نمی شد چه بسا و به قول شهید مطهری مسیحیان که به آفریقا رفتند زمین در دست سیاهپوستان بود و صلیب در دست کشیش ها، چند وقت بعد نمی دانیم چه شد که صلیب در دست سیاهپوستان افتاد و زمین ها به دست مسیحیان.
شهید مطهری در کتاب احیای تفکر اسلامی نیز جایگاه علم مسلمانان و اروپاییان را اینگونه توصیف کرده است: اگر ما تنها جنبه فکری و علمی اروپا را در نظر بگیریم هرچه به آن سو برویم برای ما خطر ندارد چون علم، علم است و علم اروپا دنباله و امتداد علوم اسلامی است. فرهنگ اروپا به معنی علم اروپا دنباله فرهنگ اسلامی است. ترس ما تنها از این است که ظاهر خیره‏ کننده فرهنگ اروپایی از حرکت ما جلوگیری کند و از رسیدن به ماهیت واقعی آن فرهنگ عاجز بمانیم.
Share/Save/Bookmark