به دنبال سفر رئیس جمهور آمریکا به ژاپن
آقای اوباما! عذرخواهی مقدمه مقابله با سلاح اتمی است
دوشنبه ۱۰ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۱۸
کد مطلب: 35769
رئیس جمهور آمریکا در این مراسم حاضر به عذرخواهی نشد. پیشتر، آقای اوباما گفته بود که به تمام کسانی که در طول جنگ دوم جهانی جان باختند، ادای احترام می‌کند؛ اما از بمباران اتمی ژاپن پوزش نخواهد خواست. موضوعی که با ادعای احساس مسئولیت برای مقابله با تسلیحات اتمی، سازگاری چندانی ندارد.
رسانه ایران (Rasanehiran.com )
باراک اوباما که برای شرکت در نشست سران کشورهای گروه ۷ به ژاپن سفر کرده، روز جمعه برای شرکت در مراسم بزرگداشت قربانیان بمباران اتمی هیروشیما وارد این شهر شد و گفت: "ما مصیبت جنگ را تجربه کرده‌ایم، بیایید شهامت آن را هم بیابیم تا با هم، صلح را بگسترانیم و دنیایی عاری از اسلحه اتمی پدید آوریم." رئیس جمهور آمریکا در این مراسم تنها به اهدای یک حلقه گل به بنای یادبود کشته‌شدگان بمباران اکتفا کرد و حاضر به عذرخواهی نشد. پیشتر، آقای اوباما گفته بود که به تمام کسانی که در طول جنگ دوم جهانی جان باختند، ادای احترام می‌کند؛ اما از بمباران اتمی ژاپن پوزش نخواهد خواست. موضوعی که با ادعای احساس مسئولیت برای مقابله با تسلیحات اتمی، سازگاری چندانی ندارد.

این اولین سفر یک رئیس جمهور آمریکا به ژاپن بعد از جنگ جهانی دوم و بمباران هیروشیما و ناکازاکی است. پیش از این هم، اواخر فروردین امسال، جان کری به عنوان اولین مقام مسئول آمریکایی پس از بمباران به هیروشیما سفر کرده بود؛ اما او هم از مردم ژاپن عذرخواهی نکرد.

در واکنش به عدم عذرخواهی مقامات آمریکا، ساکنان هیروشیما و فعالان حقوق بشری طی روزهای گذشته به نشانه اعتراض دست به تظاهرات زدند. "ایجی هاتوری" یکی از قربانیان حملات فاجعه بار اتمی به ژاپن که اکنون مبتلا به سه نوع سرطان است، در جریان این تظاهرات گفته: "می‌خواهم اوباما عذرخواهی کند. اگر چنین کند، شاید کمتر زجر بکشم."

بی‌بی‌سی البته نه تنها به اعتراضات مردم هیروشیما اشاره‌ای نکرده، بلکه حضور آنان را به گونه دیگری روایت می‌کند: "بسیاری از مردم هیروشیما از سفر باراک اوباما و ادای احترام به قربانیان بمباران اتمی ابراز خوشنودی کرده‌اند و هنگام حضور وی در پارک یادبود، به ابراز احساسات پرداختند." همچنین عدم پوزش‌خواهی اوباما را به نقل از برخی ناظران چنین توجیه می‌کند که "با توجه به رفتار ژاپن در طول جنگ جهانی دوم و سال‌های قبل از جنگ و دیدگاه بسیاری از آمریکاییان، به خصوص نظامیان شرکت کننده در جنگ جهانی دوم و بازماندگان آنان نسبت به رژیم نظامیگرای آن کشور در آن زمان، و همچنین دیدگاه بعضی ملت‌های منطقه، پوزش‌خواهی رئیس جمهوری آمریکا منطقی به نظر نمی‌رسید."

این در حالی است که طبق برخی اسناد منتشرشده آمریکا که به‌ تازگی از حالت محرمانه خارج شده، به نظر می‌رسد حمله هسته‌ای به ژاپن نه از روی ضرورت نظامی، بلکه تحت تأثیر رقابت میان آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی برای تأثیرگذاری بر فضای پس از جنگ انجام شده است. نکته‌ای که بی‌بی‌سی هم به آن اشاره می‌کند: "اعلام دستیابی آمریکا به سلاحی نوین و بی‌سابقه در کنفرانس پتسدام، اهرمی بود که ترومن می‌خواست با کمک آن استالین، رهبر وقت شوروی را به فرادستی آمریکا اشاره دهد، حوزه نفوذ مسکو در اروپای پس از جنگ را تا حد ممکن محدودتر کند و تلویحاً تاکید کند که بیانیه درخواست از ژاپن برای تسلیم لزوماً به امضای شوروی نیاز ندارد."

بر اساس اسنادی از پروژه اتمی اتحاد جماهیر شوروی نیز انگیزه شروع این پروژه، احساس خطر شوروی از برنامه اتمی آمریکا بوده است. (پروژه اتمی اتحاد جماهیر شوروی- قسمت اول، ترجمه، گردآوری و تألیف محمد سیدفتاحی)

به هر حال عدم عذرخواهی آمریکا برای چیزی که خود هم آن را فاجعه و مرگبار توصیف می‌کند، نشان‌دهنده روحیه قلدرمأبانه‌ای است که در میان مقامات آمریکایی وجود دارد؛ امری که موجب بی‌اعتمادی مردم دنیا نسبت به شعارها و وعده‌هایی شده که برای مبارزه با گسترش سلاح اتمی سر می‌دهند. رئیس جمهور آمریکا در سخنرانی خود می‌گوید "سفر ما به هیروشیما بر دیدگاه مشترکمان در مورد لزوم ایجاد جهانی عاری از تسلیحات اتمی تاکید خواهد کرد." در این رابطه، سؤالی که آمریکا باید به آن پاسخ دهد، این است که در طی سالیان پس از جنگ جهانی دوم به ویژه پس از انعقاد پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) با وجود ادعاهای فراوان چه تلاشی برای کاهش تسلیحات اتمی خود انجام داده و چه مقدار از کلاهک‌های هسته‌ای خود را معدوم کرده است؟ رئیس جمهور آمریکا که به گفته بی‌بی‌سی به خاطر سخنرانی هفت سال پیش در پایتخت جمهوری چک در حمایت از خلع سلاح اتمی جهان، موفق به دریافت جایزه صلح نوبل شد، برای عاری ساختن جهان از سلاح اتمی در کشور خود چه اقداماتی انجام داده است؟ آمریکا نه تنها اقدام عملی در راستای تحقق ان‌پی‌تی انجام نداده، بلکه بارها فعالیت‌های اتمی اسرائیل را مورد حمایت قرار داده و با کارشکنی، مانع از تصویب قطعنامه علیه این‌گونه فعالیت‌های این رژیم شده؛ به عنوان نمونه در کنفرانس بازنگری ان‌پی‌تی در سال ۲۰۱۰، ۱۸۹کشور عضو، خواستار برگزاری نشستی در سال ۲۰۱۲ برای عاری‌سازی خاورمیانه از سلاح هسته‌ای و دیگر تسلیحات کشتار جمعی در فنلاند بودند که آمریکا آن را به تعویق انداخت. در آخرین نشست این کنفرانس در سال ۲۰۱۵ نیز مذاکرات با هدف توقف اشاعه تسلیحات هسته‌ای به علت مخالفت آمریکا با طرح تبدیل شدن خاورمیانه به یک منطقه عاری از سلاح هسته‌ای، با شکست مواجه شد. بر اساس گزارش روزنامه ایندیپندنت، طرح‌های ارائه شده به کنفرانس در این باره توسط آمریکا و با حمایت انگلیس و کانادا رد شد؛ با این حال، علی‌رغم گزارش‌های مکرر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مبنی بر صلح‌آمیز بودن فعالیت هسته‌ای ایران، آمریکا شدیدترین تحریم‌ها را در دو دهه اخیر علیه مردم ایران به تصویب رساند.

با این اوصاف روشن است که دعاوی آمریکا در حد حرف باقی مانده است. آمریکا برای به دست آوردن جایگاه رهبری مبارزه با اشاعه سلاح‌های کشتار جمعی باید این شهامت را به خرج دهد تا از خود و سایر اعضای شورای امنیت شروع کند؛ اما به نظر می‌رسد، گام نخست برای اثبات جدیت آمریکا در این مسیر، شهامت عذرخواهی این کشور از مردم ژاپن است که طی دو بمباران هولناک، همه هستی و حتی عزت خود را از دست داد و کمابیش آثار آن در نسل‌های بعدی مشاهده می‌شود.
Share/Save/Bookmark