bbc چگونه افکار عمومی را قانع می‌کند؟ (۵) - این قسمت:
نگاهی به ماجرای انتقاد محمود صادقی از قوه قضائیه از دوربین BBC
پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۹:۳۱
کد مطلب: 38865
مولف : سرویس پژوهش‌های تحلیلی
 
این ستون در تلاش است تا اولاً بدون جانبداری و ثانیاً با رویکرد استنادی (فکت‌محور) آنچه را bbc بدون ارائه سند قطعی و صرفاً در پی تحلیل، گمانه‌زنی یا کنارهم نهادن "قرائن" به جای اسناد به مخاطب ارائه می‌کند، واکاوی نماید.
رسانه ایران (rasanehiran.com):
حدود دو هفته قبل محمود صادقی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، طی نطقی از رئیس قوه قضائیه درخواست کرد برای جلوگیری از ادامه سوءاستفاده بیگانگان و به‌منظور شفاف‌سازی و تنویر افکار عمومی گزارشی از عملکرد حساب‌های قوه قضائیه شامل مبالغ واریزشده، سودحاصله و موارد مصرف آن را طی ۵ سال گذشته اعلام کند.

رئیس دستگاه قضا در واکنش به این سخنان، چند روز بعد، افتتاح حساب‌ها را مربوط به ۲۱ سال قبل دانست و شخصی بودن آنها را صد در صد تکذیب کرد.

چند روز پس از آن، در خبرها آمد که محمود صادقی به دادسرا احضار شده است. وی در صفحه توئیتر خود نوشت: "امروز یکی از اعضای هیأت رییسه مجلس به من اطلاع داد که از دادسرا تماس گرفته اند و خواسته اند اینجانب به دادسرا مراجعه کنم. قرار شد مطابق قانون اخطاریه به مجلس ابلاغ شود و در هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان بررسی و اتخاذ تصمیم شود."

حکم جلب صادقی و مقاومت او در برابر مأموران هم ماجرا را وارد فاز جدیدی کرد و واکنش‌های مختلفی را در پی داشت؛ اما به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دادسرای عمومی و انقلاب تهران، روز سه‌شنبه ۹ آذر با حضور صادقی در دادسرای فرهنگ و رسانه و انجام تحقیقات در مورد اتهامات مطروحه توسط بازپرس پرونده، قرار تامین کفالت صادر و وی با معرفی کفیل آزاد شد.

طی این مدت، رسانه‌های خارج از کشور روی این مسئله تمرکز خاصی داشتند. بی‌بی‌سی فارسی در این رابطه نوشت: جنجال‌ها بر سر انتقادهای یک نماینده مجلس از عالی‌ترین مقام قوه قضائیه ایران بالاگرفته. نماینده‌ای که گفته بود باید تکلیف حساب‌های چند میلیارد تومانی مربوط به صادق لاریجانی رییس قوه قضائیه روشن شود.

بی‌بی‌سی همچنین این سؤال را مطرح کرد که دور تازه‌ای از تنش‌ها در روابط شماری از چهره‌های سرشناس مجلس ایران با مقام‌های قضایی به چه معناست؟ و وقتی رییس قوه قضائیه به عنوان یکی از طرف‌های اختلاف مطرح می‌شود، برای حل و فصل موضوع چه می‌شود کرد؟

از نظر بی‌بی‌سی رویارویی دو قوه هر روز تعداد بیشتری از نمایندگان را درگیر می‌کند.

تلاش قوه قضائیه برای تسلط بر نمایندگان
در یادداشتی با عنوان "«جدال» صادق لاریجانی و مجلس ایران" که در سایت فارسی بی‌بی‌سی منتشر شده، ماجراهای اخیر در راستای تسلط بیشتر بر نمایندگان مجلس تعبیر شد. در این یادداشت آمده: "فشار قوه قضائیه برای تسلط بیشتر بر نمایندگان مجلس از نظر همزمانی با اعلام سیاست‌های کلی انتخابات توسط آیت‌الله خامنه‌ای و درخواست «تعیین سازوکار لازم برای حسن اجرای وظایف نمایندگی» و «انجام اقدامات لازم در صورت زوال یا کشف فقدان شرایط نمایندگی مجلس در منتخبان» معنادارتر می شود."

در پایان این یادداشت نیز نویسنده با اشاره به مجلس در دوران محمدعلی‌شاه قاجار نوشته: "میل قدرتمند قوه قضاییه برای جلب نمایندگان مجلس که محقق شدن آن می‌تواند مقدمه تسلط کامل‌شان بر فضای درون مجلس باشد، در واقع قطعه‌ای از یک پازل بزرگ‌تر است که در رأس امور قرار گرفته و هدف نهایی‌اش بی‌خاصیت‌سازی هرچه بیشتر مجلس است. مجلسی که پیش از این فشار رد صلاحیت شورای نگهبان بالای سرش بوده، نگران شنود نهادهای امنیتی و پرونده‌سازی بوده، چشم به منویات رهبر داشته، حالا تهدید دادستان را آماده‌تر از هر زمان دیگر می‌بیند. روزگار اکنون مجلس در ایران، روایت مکرر "یوم التوپ" است و محمدعلی شاه قاجار، قزاق های روس هم همیشه آماده اند."

پرونده نمایندگانِ تحت تعقیب قضایی
در گزارشی دیگر، از کسانی نام ‌برده می‌شود که به گفته بی‌بی‌سی در ادوار مختلف مجلس تحت تعقیب یا بازداشت توسط قوه قضائیه قرار گرفته‌اند. در این گزارش آمده: "این اولین بار نیست که یک نماینده مجلس در ایران از سوی دستگاه قضایی تحت تعقیب قرار می‌گیرد. در دوره‌های مختلف مجلس ایران بارها نمایندگان تحت تعقیب قرار گرفته اند و احضار یا بازداشت شده اند."

به گفته بی‌بی‌سی برخی از این افراد، کسانی بودند که اعتبارنامه‌شان توسط نمایندگان مجلس رد شده و نتوانستند به مجلس راه یابند. برخی دیگر نیز بعد از پایان دوران نمایندگی تحت تعقیب قرار گرفته‌اند و تعداد زیادی متهم به همکاری با احزاب و گروه‌هایی چون حزب توده و سازمان مجاهدین خلق بودند؛ اما "تعدادی از نمایندگان همچون عبدالمجید شرع پسند، نماینده مجلس سوم و حسین لقمانیان، نماینده مجلس ششم به دلیل اظهارنظر در مجلس و در دوران نمایندگی بازداشت شده‌اند."

نمایندگانی که پس از احضار، بازداشت نشده‌ یا تبرئه شده‌اند، نیز در کنار این افراد ذکر شده‌اند. یکی از این افراد علی گلزاده غفوری، روحانی، حقوقدان و نماینده دوره اول مجلس است که "تحت تعقیب قرار گرفت؛ هرچند احضار او منجر به بازداشت نشد." همین طور محمد دهقان، فاطمه آجرلو و حسن کامران، اعضای هیئت تحقیق و تفحص مجلس از قوه قضائیه هستند که به گفته بی‌بی‌سی بارها احضار شدند و تحت بازجویی قرار گرفتند؛ اما در نهایت تبرئه شدند.

از مجموع مطالب فوق چند محور اصلی نگاه BBC به این ماجرا عبارتند از:

۱. پررنگ نشان دادن اختلاف میان قوا با به کارگیری واژه "تنش" یا "جدال"؛
۲. مسلّم و قطعی فرض کردن شایعه مربوط به واریز مبالغ میلیاردی به حساب شخصی رئیس قوه قضائیه؛
۳. تلاش برای مرتبط کردن ماجراهای اخیر با بندی از سیاست‌های کلی انتخابات ابلاغ‌شده توسط رهبری که در آن به موضوع نظارت بر حسن اجرای وظایف نمایندگی اشاره می‌کرد؛
۴. تشریفاتی جلوه‌دادن مجلس در برابر نهادهای منتسب به رهبری؛
۵. به تصویرکشیدن فضایی امنیتی و مخوف از مجلس بعد از انقلاب و مقایسه آن با دوران قاجار و به توپ بسته‌شدن مجلس؛
۶. پرتکرار نشان‌دادن کم تحملی دستگاه قضایی در برابر انتقادات.
Share/Save/Bookmark